حلال ها

1- استون

2-تلوئن

3- متیل اتیل کتون

4- ایزو پروپیل الکل

5- هگزان

6 -تری اتانول آمین

7- دی اتیل اتر

8- متانل

9-اتانل

10 -آمونیاک

11- زایلن

انواع محیط کشت

انواع محیط کشت محیطی است که جهت زرع سلول ها و اقسام میکروب های به کار برده می شود. محیط های مذکور اقسام متنوع و متمایزی دارند با توجه به عملکرد می توان از هریک از آنها استفاده کرد.

آگار ماده ای پلی ساکاریدی می باشد که معمولا از گونه ای جلبک قرمز دریایی تمهید می شود. این ماده در دمای ۹۵ درجه سانتی گراد ذوب می شود و در دمای ۴۳ درجه سانتیگراد منجمد می شود.‌ به علت اینکه دمای زرع اکثر سلول ها و باکتری ها نزدیک به ۳۷ درجه می باشد این ماده کارایی خیلی زیادی در این محیط ها دارد. این محیط های دارای انواع مختلفی نظیر غنی شده، انتخابی، افتراقی و… می باشد که هر کدام از مشخصه های متفاوتی برخوردار می باشند.

محیط کشت چیست؟

محیط کشت به چه معنا می باشد؟ همانطور که مستحضرید میکروب یک جاندار یک سلولی بوده و مستعد است تمامی امور حیاتی خود را به تنهایی انجام دهد بدون اینکه به سلول دیگری احتیاج داشته باشد. این قاعده مبین آن است که میکروب ها نیز به آب، مواد آلی و مواد معدنی نیاز دارند. پیرامونی مغذی و مقوی که شامل تمامی نیاز های یک میکروب از جمله مواد غذایی، عناصر و… باشد که سبب رشد و تکثیر آن میکروب شود را به عبارتی محیط کشت می نامند.

این پیرامون می تواند به شیوه دست ساز باشد یا به شیوه طبیعی بدین مفهوم که درون سلول های بدن یک جاندار باشد. خون مناسب ترین پیرامون برای نمو یک باکتری می باشد چرا که کلیه نیاز های یک باکتری من جمله اکسیژن، مواد مغذی، PH مطلوب ، دمای مورد نیاز و… را برای آن مهیا می سازد.

میکروب ها را می توان روی پیرامون ها و در ظرف های متنوعی عملیات لازم را انجام داد که تعیین فرم به نوع کشت وابسته است. به عنوان مثال در زرع هایی که پیرامون آن مایع است ظرف کشت به صورت لوله ای می باشد و پیرامون های جامد هم در پلیت یا در لوله کشت داده می شوند.

استفاده محیط کشت در پلیت ها

اکثر محیط های نام برده شده که در پلیت استفاده می شوند عمومی هستند که معمولا برای تمهید مواد غذایی ضروری برای نمو باکتری ایجاد شده اند. برخی اوقات این پیرامون های عمومی را با افزودن مواد مغذی که سبب بالاتر رفتن فوری نمو ارگانیسم های شدید رشد می شوند بی نیاز می کنند. نهاد این مواد مقوی به میزانی است که نمی توان آن ها را با پیرامون اصلی استریل کرد بلکه بایستی پس از اتوکلاو شدن پیرامون ، به صورت سترون این مواد افزوده شوند. مدل های از این نوع مواد مغذی شامل شیر بی چربی، زرده تخم مرغ، خون گوسفند و… می باشند.

معرفی محیط کشت انتخابی

یکی از انواع محیط کشت، انتخابی نام دارد. برخی از مواد مقوی و مغذی شامل یک مولفه انتخابی است که مختص تفکیک سازی مجموعه ویژه ای از میکروب ها است. مولفه انتخابی همواره با ممانعت از نمو ارگانیسم های نامناسب کار می کند و بدین جهت سبب نمو حاد تر ارگانیسم های مناسب می شوند. زمانی مولفه انتخابی به پیرامون مذکور افزوده می شود از این رو به آن پیرامون کشت انتخابی می گویند. برای مثال سدیم کلرید آگار برای استافیلوکوک ها انتخابی است.

معرفی محیط کشت افتراقی

محیط کشت افتراقی بخش هایی دارد که سبب می شود بعضی از ارگانیسم ها در قیاس با باکتری های دیگر که در همان پیرامون آن نمو می یابند به صورت متمایزی پدید می آیند. به عنوان مثال برخی از باکتری ها خواص همولیز دارند بدین مفهوم که آنزیم همولیزین را ایجاد می کنند که این آنزیم در پیرامون آگار خوندار سبب لخت شدن گلبول های قرمز شده و کلید آن در پیرامون کشت به رنگ روشن مشاهده می شود. این همولیز امکان دارد ناکامل یا کامل باشد.

گروهی از باکتری ها که بر روی این محیط در مجاور هم نمو می یابند به علت نمو و افزایش یافتن ، نواحی برجسته ای را بر روی پیرامون کشت ایجاد می کنند که سایز آنها متمایز بوده و به پیرامون کشت، مقدار نمو، تکثیر باکتری و… بستگی دارد. این مجموعه نواحی را کلنی می نامند. دیگر محیط مربوط به افتراقی اکثرا حاوی یک شناسه PH هستند. به عنوان مثال پیرامون اگار آهن دار 3 قندی این گونه می باشند.

این نوع نواحی مخصوصا زمانی سودمند می باشند که با میکروب هایی با فرم و خصوصیات برابر روبه رو شوید. اکثر این پیرامون ها هر دو خصوصیت را با همدیگر دارند مانند مکانکی آگار این پیرامون حاوی نمک های صفراوی و میزان اندکی کریستال ویوله است که هر دو از نمو باکتری های گرم مثبت ممانعت می کنند همچنین این پیرامون حاوی لاکتوز و شناسه PH قرمز غیر فعال است که تجزیه کننده ، لاکتوز را به رنگ قرمز تغییر می دهد و امکان دارد در محیط پیرامون کلنی یک حلقه به رنگ قرمز ایجاد می کند. کلنی معمولا باکتری هایی که مستعد به تجزیه لاکتوز نیستند بی رنگ مشاهده می شوند.

محیط های غنی کننده

از دیگر انواع محیط کشت می توان به پیرامون های غنی شده اشاره کرد. این پیرانون ها همواره در مواردی استفاده می شوند که میزان میکروب های مورد تفحص در نمونه غذایی محدود بوده و یا به دلیل حضور بسیار میکروب های دیگر تفکیک کردن آنها با مشکل روبه رو می شود. این پیرامون ها‌ فرصت نمو برای میکروب ها را از لحاظ مواد غذایی و PH تمهید می سازد.

پیرامون کشت کامل

محیط کشت کامل تمامی موارد مورد نیاز برای نمو باکتری ها را در بر دارد و بدون مواد ضد میکروبی است و تقریبا ۸۰ درصد از باکتری ها می توانند در آن تکثیر و نمو یابند. این پیرامون ها بدون هر نوع کنترل کننده و نشانه بوده در این صورت با رشد میکروب های متنوع، بر روی آن هیچ نوع تغییر رنگی دیده نمی شود. در این بین پیرامون پلیت کانت آگار در قیاس با نوترینت آگار از کیفیت مقوی بیشتری بهره مند بوده و برای نمو میکروب ها مطلوب تر می باشد.

نواحی جامد به دلیل داشتن آگار در تلفیق خود به حالت جامد می باشند.

شرایط نگهداری مواد شيميايي

شيوه صحيح ذخیره و نگهداري مواد شيميايي در آزمايشگاه به جهت خطرات بالقوه‌ای که می‌تواند به همراه داشته باشد، یکی از مهم‌ترین نکات ایمنی است که باید در آزمایشگاه رعایت شود.

در صورت قرار گرفتن مواد شيميايي ناسازگار در كنار یکدیگر، احتمال واکنش آنها و تولید محصولات خطرناك با قابلیت آتش گیری و انفجار وجود دارد.

همچنین نگهداری ناصحیح مواد شيميايي علاوه بر ایجاد آلودگي می‌تواند باعث هدر رفتن مواد و كاهش خواص و اثرات شيميايي آن گردد. ا

ز طرف دیگر، نگهداری مناسب مواد شیمیایی می تواند روشی سودمند جهت افزایش طول عمر و پایداری مواد باشد.

بنابراین، برای جلوگیری از ترکیب ناخواسته مواد شیمیایی با یکدیگر و بروز حوادث، لازم است نکات ایمنی و روش‌های نگهداری صحیح آن‌ها را بدانید.

رعايت نكات ذيل مي‌تواند تا حدود زیادی خطرات ناشي از ناسازگاري مواد را کاهش دهد:

• از نگهداري اسيدها در مجاورت بازها يا فلزات فعال مانند سديم، پتاسيم و منيزيم خودداري كنيد.
• از نگهداري جامدات يا اسيدهاي اكسيدكننده در مجاورت اسيدهاي آلي و مواد قابل اشتعال اجتناب نمائيد.
• از نگهداري موادي كه با آب واكنش مي‌دهند در اطراف سينك دستشويي يا نزديكي محلول هاي آبي خودداري كنيد.
• از نگهداري اسيدها در مجاورت موادي كه در تماس با آنها گازهاي سمي توليد مي‌كنند، اجتناب كنيد (مانند سديم سيانيد، سولفيد آهن).
• مواد قابل اشتعال بایستی در محل‌هایی کاملا دور از حرارت و گرما ذخیره شوند.
• موادی که قابلیت تجزیه و تخریب در اثر نور را دارند، به دور از نور مستقیم انبار نمایید.

در جدول ذيل اسامي برخی از مواد شيميايي ناسازگار که ترکیب آن‌ها با یکدیگر ممکن است باعث ایجاد واکنش‌های ناخواسته گردد، آورده شده است.

لیست ناسازگاری مواد شیمیایی

مواد شیمیایی چیست و چه کاربردی دارد؟

روزانه ما با مواد شیمیایی گوناگونی سروکار داریم. این مواد در غذا، لباس، ابزار، مبلمان، اسباب بازی، لوازم آرایشی و دارویی ما وجود دارند. نمونه هایی از مواد‌شیمیایی عبارتند از:

• عناصر شیمیایی، مانند روی، هلیوم و اکسیژن
• ترکیبات ساخته شده از عناصری از جمله آب، دی اکسید کربن و نمک
• مواد پیچیده تر مانند کامپیوتر، هوا، باران، ماشین و غیره.
• 

هر چیزی که جرم داشته باشد و فضا را اشغال کند، ماده نامیده می شود. ماده از ذرات بسیار کوچکی تشکیل شده است. ذرات ممکن است مولکول ها، اتم ها یا اجزا کوچکتری مانند پروتون ها، الکترون ها یا لپتون ها باشند. بنابراین، اساسا هر چیزی که بتوانید بچشید، بو کنید یا لمس کنید از  ماده شیمیایی تشکیل شده است.

جهان بدون مواد‌شیمیایی وجود نخواهد داشت. با این حال، بسیاری از این ترکیبات شیمیایی می توانند اثرات منفی بر سلامت ما و محیط زیست داشته باشند. بر اساس برخی برآوردها، حدود 6 درصد از بیماری های موجود در جهان، از جمله بیماری های مزمن، سرطان ها، اختلالات عصبی و رشد و 8 درصد از مرگ و میرها را می توان به مواد شیمیایی نسبت داد.

اثرات مواد شیمیایی بر بدن انسان

بیش از 300 میلیون تن مواد شیمیایی در سال های گذشته در اروپا مصرف شده است. بیش از دو سوم این میزان، ترکیبات شیمیایی خطرناک برای سلامتی هستند. از آنجایی که این اعداد همچنان در حال رشد هستند، ارزیابی تمام اثراتی که این ترکیبات بر سلامت ما و محیط زیست دارند، بسیار دشوار است.

اکثر مطالعات تا کنون اثرات این ترکیبات را به صورت تنها بررسی کرده اند، اما انسان ها به طور مداوم در معرض مخلوطی از مواد شیمیایی هستند. این ترکیبات می‌ توانند در بافت ‌های انسان تجمع کنند و پس از قرار گرفتن در معرض طولانی مدت، اثرات منفی بر سلامتی ایجاد کنند.

به عنوان مثال، مواد آلکیلی و پلی فلورینه (PFAS) گروهی از ترکیبات شیمیایی پرکاربرد هستند که می توانند در طول زمان در بدن انسان و محیط زیست انباشته شوند. این ترکیبات نمونه ای از آلاینده های آلی پایدار هستند که به اصطلاح مواد شیمیایی پایدار نامیده می شوند.

انسان ها عمدتا از طریق آب آشامیدنی، بسته بندی مواد غذایی، گرد و غبار، لوازم آرایشی و سایر محصولات مصرفی در معرض ترکیبات پلی فلورینه قرار می گیرند. اثرات قرار گرفتن انسان در معرض این ترکیبات شیمیایی شامل سرطان کلیه، سرطان بیضه، بیماری تیروئید، آسیب های کبدی و یک سری اثرات منفی بر رشد جنین است.

اثرات مواد شیمیایی بر طبیعت

ترکیبات شیمیایی منتشر شده در طبیعت می توانند گیاهان و حیوانات را تحت تاثیر قرار دهند. به عنوان مثال، نئونیکوتینوئیدها نوعی حشره کش هستند که در کشاورزی برای کنترل آفاتی که خطراتی را برای زنبورها به همراه دارند، استفاده می شود. زنبورها گرده افشان های مهمی هستند که از تولید محصولات غذایی حمایت می کنند.

آفت کش ها همچنین می توانند بر جمعیت ماهی ها، پرندگان و کل زنجیره های غذایی تأثیرات منفی بگذارند. اتحادیه اروپا مجموعه ای از قوانین برای تنظیم مواد شیمیایی مورد استفاده در شوینده ها، بیوسیدها، محصولات محافظتی از گیاهان و داروها دارد. قوانین موجود استفاده از ترکیبات شیمیایی خطرناک را در محصولات مراقبت شخصی، لوازم آرایشی، منسوجات، تجهیزات الکترونیکی و مواد غذایی محدود کرده است.

برخی از مواد شیمیایی پرکاربرد

ارگانوفسفره ها

این گروه از مواد شیمیایی اغلب در دسته مواد سمی قرار می گیرند و بدون اینکه متوجه شویم در آب و غذای ما وجود دارند. این ترکیبات شیمیایی در بسیاری از آفت کش ها یافت می شوند و می توانند باعث مرگ سلولی شوند و به عملکرد تولید مثل آسیب برسانند. یکی از بهترین راه‌ ها برای جلوگیری از ورود ارگانوفسفره ها به بدن، خوردن غذاهای ارگانیک در صورت امکان و شستشو کامل محصولات است.

فرمالدئید ها

فرمالدئیدها یکی از ترکیبات شیمیایی هستند که به طور گسترده در صنایع مختلف استفاده می شوند. این ترکیبات همچنین یکی از خطرناک ترین مواد شیمیایی موجود در جهان هستند. محصولاتی که بیشتر حاوی این ترکیبات شیمیایی هستند شامل تشک و بالش، لاک ناخن، پوشاک و مواد شوینده است.

بیسفنول A

این ترکیب شیمیایی یکی از مواد شیمیایی سمی تازه کشف شده است که در بسیاری از محصولات مصرفی ما یافت می شود. این ترکیب شیمیایی اغلب به عنوان یک ماده در ساخت ظروف و بطری های پلاستیکی استفاده می شود. بیسفنول ها در حال حاضر به عنوان مواد مضر و سمی شناخته می شوند و تلاش ‌هایی برای حذف آن‌ ها به ‌ویژه در ساخت بطری‌ ها و فنجان‌ های کودکان و نوزادان در جریان است.

حلال بی بو چیست و چه کاربردی دارد؟

حلال بی بو یک حلال همه منظوره و بدون بو است که از آن به جای حلال های معدنی برای رقیق کردن رنگ ها و تمیز کردن قلم های رنگ استفاده می شود.

حلال بی بو سمیت کمتری نسبت به حلال های دیگر دارد، زیرا بسیار دیرتر تبخیر می شوند.

این حلال ها بخارات بسیار کمی تولید می کنند و در نتیجه برای نقاشی کردن در داخل ساختمان سالم تر و دلپذیرتر هستند.

امروزه استفاده از حلال های بی بو بسیار محبوب شده است. این حلال ها توسط بسیاری از شرکت های تولید کنند مواد شیمیایی تولید و به بازار عرضه می شود.

حلال ها می توانند گاز، مایع، سیال فوق بحرانی و یا حتی یک ماده جامد باشند. بسیاری از فرآیندهای صنعتی به یک یا چند نوع حلال در مراحل مختلف فرآوری نیاز دارند.

حلال چیست؟

هنگامی که اصطلاح حلال ذکر می شود، بسیاری از مردم به مایعات فکر می کنند. با این حال، یک حلال می تواند یک گاز، یک سیال فوق بحرانی یا یک ماده جامد باشد.

تفاوت اصلی بین یک حل شونده و یک حلال در نسبت مولی این دو ماده است.

یک حل شونده تقریبا به طور یکنواخت در سراسر حلال پخش می شود تا یک محلول تشکیل دهد.

هنگامی که حلال یک محلول را در خود حل می کند، این دو غیر قابل تشخیص می شوند و آنها به یک مخلوط همگن تبدیل می شوند.

مواد حل شونده را نمی توان به راحتی از حلال جدا کرد. فرآیندهای خاصی برای جداسازی حل شونده از حلال ضروری است که نیاز به صرف انرژی بیشتری دارد.

به عنوان مثال، برای جدا کردن یک حل شونده جامد مانند نمک خوراکی از یک حلال، مانند آب، باید فرآیند تبخیر صورت گیرد تا حل شونده از حلال جدا شود.

برخلاف یک واکنش شیمیایی، حل شونده و حلال لزوما مواد جدیدی را تشکیل نمی دهند. یون ها حل شونده ممکن است در یک محلول تشکیل شوند، اما این فرآیند کاملا برگشت پذیر است.

انواع حلال های موجود در بازار

آب به عنوان یک حلال جهانی در نظر گرفته می شود، زیرا می تواند طیف گسترده ای از مواد از جمله جامدات، مایعات و گازها را در خود حل کند.

با این حال، بسیاری دیگر از مواد شیمیایی وجود دارد که آب نمی تواند آنها را حل کند. به طور کلی می توان حلال ها را به سه دسته اصلی زیر طبقه بندی کرد:

حلال های پروتیک قطبی

حلال هایی که به این دسته تعلق دارند عموما دارای یک گروه هیدروکسیل قطبی (-OH) و یک دم غیر قطبی هستند. بنابراین، فرمول شیمیایی این حلال ها را می توان به صورت R-OH نشان داد.

ساختار این حلال ها به آنها اجازه می دهد تا موادی با ساختار مولکولی مشابه را در خود حل کنند. آنها با آب قابل اختلاط هستند و مخلوط های همگنی را تشکیل می دهند.

چند نمونه از این حلال ها به شرح زیر است:

• اسید استیک
• متانول
• اتانول
• N پروپانول
• N بوتانول

حلال های دو قطبی آپروتیک

مولکول های این حلال ها دارای پیوندهای شیمیایی بسیار قطبی و همچنین گشتاورهای دوقطبی بزرگ هستند. نمونه هایی از این حلال ها عبارتند از:

• استون
• اتیل استات
• دی متیل سولفوکسید
• استونیتریل
• دی متیل فرمامید

حلال های غیر قطبی

این حلال ها به دلیل نحوه توزیع یکنواخت بارهای الکتریکی دارای بار خالص خنثی هستند. در نتیجه، مولکول های آنها آبگریز هستند، به این معنی که نمی توانند با آب مخلوط شوند. ثابت دی الکتریک این حلال ها بسیار کم است. آنها می توانند مواد غیر قطبی مانند چربی و گریس را به خوبی در خود حل کنند. چند نمونه از این حلال ها به شرح زیر است:

• تتراکلرید کربن
• بنزن
• دی اتیل اتر
• هگزان
• متیلن کلرید

حلال های صنعتی چیست؟

حلال های صنعتی، حلال های تک ماده ای یا حلال های چند جزئی هستند. این حلال ها به عنوان مواد پاک کننده و به عنوان پیش ساز یا معرف برای تولید محصولات مختلف استفاده می شوند.

کار با این حلال ها به احتیاط بیشتری نیاز دارد، زیرا آنها مواد خطرناکی هستند. برخی از آنها قابل اشتعال هستند، در حالی که برخی دیگر خورنده هستند و تعدادی از آنها نیز سرطان زا می باشند.

بسیاری از حلال های صنعتی، حلال های آلی هستند که برای تمیز کردن فلزات و ماشین آلات استفاده می شوند.

این حلال ‌ها می‌ توانند پوست، غشای مخاطی ریه‌ ها و چشم‌ ها را تحریک کنند و در صورت بلعیدن ممکن است باعث ایجاد عوارض جانبی برای سلامتی شوند.