آقایان بخوانند: خود مراقبتی، اقدامی مفید و فراجنسیتی
اغلب آقایان سعی میکنند بار استرس خانواده را به تنهایی به دوش بکشند و طبق چارچوبهایی که تابوهای اجتماعی برای آنها ساخته است رفتار کنند. آنها در این شرایط دائم به خود میگویند که باید بدون نشان دادن ضعف و خستگی کارهای بیشتری انجام دهند و با مشکلات مقابله کنند. اما واقعیت برعکس این تابوها است و همانطور که بدن بعد از فعالیت زیاد و فشار نیاز به استراحت دارد، ذهن هم در زمان تحمل استرس نیاز به استراحت و شارژ مجدد دارد. اما مشکل اینجاست که هرگز چنین فرصتی را به خود نداده و اطرافیان هم آن را ایجاد نمیکنند. نباید فراموش کرد که مراقبت از خود و کاهش استرس و فشار به روشی صحیح نه تنها سلامت جسمی و ذهنی شما را به همراه دارد، بلکه روابط شما را بهبود داده و به شما کمک میکند از زندگی لذت بیشتری ببرید.
راههای مختلفی، مثل مدیتیشن، برای کاهش استرس و خستگی ذهنی وجود دارد که قرار است در این مطلب دربارهی آن بیشتر صحبت کنیم. پس اگر آمادهی تغییر و شکستن تابوهای آسیبزننده هستید شروع کنیم.
وقتی آقایان کمک نمیگیرند…
همیشه با خود تکرار کنید اگر از خودم مراقبت نمیکنم پس نمیتوانم از خیلی چیزها و افراد دیگر هم مراقبت کنم.
شما تنها مردی نیستید که با کمک گرفتن از دیگران مشکل دارید، این یک هنجار اجتماعی فراگیر است که تاثیر منفی عمیقی بر سلامت روان همهی آقایان گذاشته است. جامعه به آقایان اینطور القا کرده است که سلامت روانشان آخرین گزینه در لیست اولویتهای زندگی است، شاید یکی از دلایل عمر کوتاهتر آقایان نسبت به خانمها همین موضوع باشد. این موضوع در مراجعه به پزشک برای بررسی و درمان بیماری هم مشاهده میشود. اما وقتی صحبت از سلامت روان میشود وحشت مراجعه به متخصص چندین برابر میشود. شاید باورش سخت باشد اما افسردگی و خودکشی یکی از دلایل اصلی مرگ در بین آقایان است!
یکی از آقایان مراجع به مرکز مشاوره پس از گذراندن چند جلسهی مشاوره احساس خود را اینطور بیان میکند: «من نمیتوانم باور کنم که چقدر حالم خراب است، حتی نمیدانستم که در این وضعیت هستم. انگار سعی میکردم یک موتور دیزلی را با بنزین روشن کنم.» او تصمیم گرفت توجه به سلامتی خود را در اولویت قرار دهد و حالا به معنای واقعی کلمه زندگی خود را تغییر داده است.
اگر تا به حال سوار هواپیما شده باشید حتما دیدهاید که در توصیههای ایمنی قبل از پرواز اعلام میشود در صورت بروز مشکل ابتدا ماسک اکسیژن خود را بگذارید سپس به دیگران کمک کنید. وقتی شما ماسک اکسیژن خود را میگذارید توانایی بیشتری در کمک به دیگران دارید. همین موضوع دربارهی سلامت روان شما و حمایت از خانواده هم قابل تعمیم است. اگر خودمراقبتی را شروع کنید حتما توان بیشتری برای بهبود روابط خانوادگی و دوستانهی خود خواهید داشت.
سه حقیقت در مورد همهی آقایان
برای شروع خود مراقبتی، تغییر چارچوبهای اجتماعی و شکستن تابوهایی که در مسیر سلامت مردان وجود دارد باید سه حقیقت را در مورد مراقبت از خود بدانید.
۱. چیزی که در ذهن دارید کمتر از کاری که انجام میدهید موثر است
اگر قصد انجام کاری را دارید ابتدا لیست اقدامات خود را بررسی کنید. مثلا اگر قصد دارید جسم و روان سالمتری داشته باشید باید در لیست اقدامات خود ورزش کردن و برنامهریزی برای یک استراحت مناسب در آخر هفته را داشته باشید. اگر فقط تصمیم بگیرید اما کاری برای آن انجام ندهید هیچ اتفاقی نمیافتد. اقدامات مورد نظر را انتخاب کنید، مسئولیت آنها را بپذیرید و یک تصمیم واقعی برای انجام بگیرید؛ سپس اقدام کنید.
۲. استرس شما به بیرون نشت میکند
ممکن است بتوانید با استرسی که هر روز تحمل میکنید زندگی کنید اما با گذشت زمان متوجه میشوید که این استرس روی اطرافیان شما تاثیر میگذارد. اگر متوجه این موضوع شدید حتما دربارهی احوالات خود با آنها صحبت کنید و دربارهی تاثیر استرس خود بر آنها سوال کنید. مثلا از همسر خود بپرسید «اگر من تنش کمتری داشته باشم چه تاثیری روی زندگی تو میگذارد؟ آیا تفاوتی ایجاد میکند؟» یا به همکار خود بگویید «من نیاز به دریافت بازخورد از شما دارم. آیا میتوانی به من بگویی چه زمانی استرس دارم یا درگیر خستگی مفرط شدهام؟ وقتی در این حالت هستم چه تاثیری روی شما میگذارد؟»
سپس دربارهی آن با هم گفتوگو کنید. اگر پرسیدن این سوالات برای شما ترسناک است یک گروه مردانهی خوب تشکیل دهید تا مکان مناسبی برای صحبت دربارهی این مسائل و فکر کردن دربارهی آنها باشد. یک گروه دلسوز و سالم میتواند بازخورد ارزشمندی دربارهی نحوهی ظاهر شدن شما و تاثیرتان بر دیگران ارائه دهد.
۳. شما لایق تجربهی احساسات خوب هستید
این موضوع عمیقی است و خیلی از آقایان به خود اجازه نمیدهند وارد این مرحله شوند. یک مشاور روانشناس به شما کمک میکند به این محدوده وارد شوید و احساساتی که همیشه از آنها فرار میکردید را تجربه کنید. او معمولا با پرسیدن سوالی مثل «آیا کسی در زندگی شما وجود دارد که فکر میکنید لیاقت سلامتی و احساس خوب را ندارد؟» شما را وادار به فکر کردن دربارهی این موضوع میکند و وقتی به این نتیجه برسید که «نه، همه لایق احساسات خوب هستند.» شما را به این سمت هدایت میکند که پس چرا خود را لایق نمیدانید! معمولا این مرحله با سکوت عمیق و معنادار و گاهی با اشک ریختن همراه است و این اولین قدم مفید در راه شناخت احساسات و تجربهی آنها است.
مرور کلی
خود مراقبتی اقدامی فراجنسیتی است که شما کمک میکند احساسات خوب و بد خود را عمیق و کامل درک کرده، فشار استرس را از شانههای خود پائین بگذارید. مردی که از خود مراقبت میکند میتواند قویتر و موثرتر از دیگران مراقبت کند و دنیا را به سمت بهتر شدن ببرد. پس همین امروز تصمیم بگیرید که چارچوبهای اشتباه جامعه را بشکنید، از تابوها گذر کنید و اولین قدم برای سلامت روان خود را بردارید.